Miras Kalan Banka Hesabındaki Paranın Çekilmesi ve Bankanın Mirasçılardan İstediği Belgeler
Bir yakının vefatının ardından yaşanan hukuki süreçlerde mirasçılar tarafından en sık karşılaşılan meselelerden biri, vefat edene (murise) ait banka hesaplarındaki paranın nasıl çekileceğidir. Vefat gerçekleştiği anda bankalar MERNİS bildirimi veya mirasçıların başvurusu ile hesaba güvenlik amacıyla otomatik bloke koyarlar. Miras bırakana ait nakit mevduat, Türk Medeni Kanunu gereğince mirasçılara intikal etse de paranın fiilen çekilebilmesi için belirli resmi prosedürlerin ve mevzuat adımlarının eksiksiz tamamlanması şarttır.
Miras kalan paranın bankadan çekilebilmesi için izlenmesi gereken temel süreç şu aşamalardan oluşmaktadır:
- Noterden veya Sulh Hukuk Mahkemesi’nden mirasçılık belgesinin (veraset ilamı) alınması
- Vefat edenin banka hesaplarının tespiti ve ilgili banka şubesinden bakiye yazısı alınması
- İlgili vergi dairesine veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesi
- Vergi dairesinden vergi ilişiğinin kesildiğine dair tasdiknamenin (ilişik kesme belgesi) temin edilmesi
- Tüm mirasçıların birlikte veya yetkili vekil aracılığıyla banka şubesine başvurarak tahsilat işlemini yapması
Bankaya başvuru esnasında kurum tarafından mirasçılardan talep edilecek zorunlu belgeler şunlardır:
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı): Kimlerin ne oranda mirasçı olduğunu gösteren resmi belge.
- Veraset ve İntikal Vergisi İlişik Kesme Belgesi: Vergi dairesinden alınan, verginin ödendiğini veya muaf olunduğunu gösteren onaylı yazı.
- Tüm Mirasçıların Kimlik Belgeleri: İşlem sırasında tüm mirasçıların asıl kimlikleriyle hazır bulunması gerekir.
- Özel Yetkili Vekaletname: İşlemi bir mirasçı veya temsilci yapacaksa, vekaletnamede “miras kalan banka hesaplarından para çekmeye ve hesabı kapatmaya” dair açık yetkinin bulunması zorunludur.
Türk Medeni Kanunu madde 640 uyarınca, birden fazla mirasçının bulunması halinde mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti (terekede oybirliği esası) doğar. Bu durum, bankadaki para üzerinde tek bir mirasçının tek başına tasarruf edemeyeceği, tüm mirasçıların bankaya birlikte gitmesi veya birbirlerine noter onaylı vekalet vermeleri gerektiği anlamına gelir. Anlaşmazlık yaşanması veya mirasçılardan birinin sürece katılmaması durumunda, Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde TMK m. 644 uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davası açılmalı ya da miras ortaklığına temsilci atanması istenmelidir. Paylı mülkiyete geçildiğinde her mirasçı kendi payını diğerlerinin onayına ihtiyaç duymaksızın tahsil edebilir.
Önemli bir husus da vefat sonrasında banka kartı veya mobil bankacılık şifreleri kullanılarak hesaptan para çekilmesidir. Vefat edenin hesabından izinsiz yapılan bu tür çekimler, terekeden mal kaçırma niteliği taşıyabileceği gibi cezai sorumluluk ve haksız fiil nedeniyle tazminat yükümlülüğü de doğurmaktadır. Ayrıca murisin hesabından para çekilmesi, mirasın reddi hakkının kaybına yol açarak mirasın zimnen kabul edildiği anlamına gelebilir. Müşterek (ortak) hesaplarda ise vefat eden ortağın payı tespit edilerek mirasçılara aktarılırken, sağ kalan ortağın kendi payı üzerinde tasarruf hakkı korunmaktadır.
Vasiyetname Hangi Durumlarda Geçersiz Sayılır? yazımızı okumak için
Anlaşmazlık Yaşayan Mirasçıların Bankadaki Mevduatı Tahsili
Müvekkil M.K., vefat eden babasının banka hesabındaki nakit mevduatı çekmek istemiş ancak mirasçılardan birinin yurt dışında bulunması ve iş birliğine yanaşmaması nedeniyle bankadan ödeme alamamıştır. Banka, elbirliği mülkiyeti kuralını gerekçe göstererek tek taraflı ödeme yapmayı reddetmiştir.
10 yıllık hukuki ve pratik tecrübemiz ışığında süreç yönetilerek, öncelikle Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davası açılmıştır. Mahkemece paylı mülkiyete geçilmesine karar verilmesinin ardından, müvekkilin veraset ve intikal vergisi işlemleri tamamlanmış ve hazırlanan mahkeme kararı ile vergi ilişiği kesme belgesi ilgili bankaya ibraz edilmiştir. Sonuç olarak müvekkilimiz, diğer mirasçıların onayına veya varlığına ihtiyaç duymaksızın kendi yasal miras payına düşen miktarı bankadan sorunsuz bir şekilde tahsil etmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek bir mirasçı bankaya giderek kendi payına düşen parayı çekebilir mi?
Elbirliği mülkiyeti kuralı gereğince bankalar kural olarak tüm mirasçıların onayını arar. Ancak veraset ve intikal vergisi kesintisi hususunda ilgili kanun hükümleri çerçevesinde veya mahkeme kararıyla paylı mülkiyete dönüştürme sağlandığı takdirde tek mirasçı kendi payını alabilir.
Murisin hangi bankalarda parası olduğu bilinmiyorsa ne yapılmalıdır?
Mirasçılık belgesi ile bankalara tek tek başvuru yapılabileceği gibi, Sulh Hukuk Mahkemesi’nde tereke tespiti davası açılarak tüm banka ve finans kuruluşlarına müzekkere yazılması ve mevduat varlığının tespiti sağlanabilir.
Veraset ve intikal vergisi ödenmeden bankadan para çekilebilir mi?
Hayır, vergi dairesinden ilgili hesaba ilişkin “veraset ilişiği yoktur” belgesi temin edilmeden bankalar mirasçılara ödeme yapmaz. Vergi muafiyeti sınırları dahilinde olsa dahi bu belgenin alınması zorunludur.
Vefat eden kişinin kiralık kasası nasıl açılır?
Bankadaki kiralık kasalar, mirasçıların tek başlarına açabileceği alanlar değildir. Kiralık kasa açılışı, sulh hukuk mahkemesi görevlisi veya yetkili vergi dairesi memuru huzurunda tutanak tutularak gerçekleştirilir.
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423 | İletişim: 0532 715 47 05
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Daire Kararları.
Bir yanıt yazın