Mirasın Reddi Davası Şartları, Hak Düşürücü Süreler ve Yetkili Mahkeme
Bir yakının vefatı, geride kalanlar için derin bir manevi üzüntünün yanı sıra birçok yasal sorumluluğu da beraberinde getirir. Türk Medeni Kanunu yasal sistemine göre, miras bırakanın (muris) ölümüyle birlikte tüm mal varlığı, hakları ve borçları yasal mirasçılarına kendiliğinden geçer. Eğer miras bırakan kişi geride mal varlığından daha fazla borç bıraktıysa, mirasçılar bu borçlardan kişisel mal varlıklarıyla da sorumlu olurlar. İşte bu borç yükünün altında ezilmemek ve hak kaybı yaşamamak için yasal olarak tanınan hakka reddi miras (mirasın reddi) denir. Gaziantep bölgesinde yürüttüğümüz çalışmalarda, miras bırakanın ticari borçları sebebiyle ailelerin zor durumda kalmasını engellemek adına bu davanın hayati bir önem taşıdığına sıkça şahit oluyoruz.
Reddi Miras Çeşitleri Nelerdir?
Mirasın reddi işlemi hukuki niteliği bakımından iki farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır:
- Mirasın Gerçek Reddi: Mirasçıların kendi özgür iradeleriyle, kanunda öngörülen süre içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası istemediklerini beyan etmeleridir.
- Mirasın Hükmen Reddi: Miras bırakanın ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu (borca batık olduğu) açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras yasal olarak reddedilmiş sayılır. Bu durumda herhangi bir süre sınırı olmaksızın her zaman tespit davası açılabilir.
Dededen Önce Babanın Ölmesi Durumunda Miras Paylaşımı yazımızı okumak için
Reddi Miras Süreci Nasıl İşler?
Mirasın gerçek reddi sürecinin sağlıklı yürütülebilmesi ve usulden reddedilmemesi için belirli yasal adımların eksiksiz takibi şarttır:
- Mirasçıların, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde başvuru yapması gerekir.
- Yetkili ve görevli mahkeme olan miras bırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı bir dilekçe ile müracaat edilir.
- Mahkeme hakimi, sözlü veya yazılı olarak sunulan ret beyanını resmi bir tutanakla tespit eder.
- Yapılan incelemenin ardından mirasın reddedildiğine dair mirasçıya resmi bir tescil belgesi (reddi miras belgesi) verilir.
Türk Medeni Kanunu madde 610 uyarınca; yasal süresi içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ayrıca miras süresi içinde miras işlerine silsile halinde müdahale eden, tereke (miras bırakanın mal varlığı ve borçlarının tamamı) işlemlerini yürüten veya terekeden mal kaçıran mirasçılar mirası reddetme hakkını kaybederler.
Olay: Gaziantep’te ikamet eden müvekkilimiz B.T., babasının ani vefatının ardından büyük bir şok yaşamıştır. Vefatın üzerinden iki ay geçtikten sonra, babasının piyasaya ve bankalara yüksek miktarda ticari borcu olduğunu öğrenmiştir. Müvekkil, babasından kalan gayrimenkullerin bu borçları karşılamaya yetmeyeceğini anlayınca şahsi varlıklarını korumak adına ofisimize başvurmuştur.
Çözüm: Avukatlık mesleğindeki 10 yıllık tecrübe ve birikimimiz doğrultusunda, hak düşürücü yasal sürenin dolmasına yalnızca 12 gün kala dosyayı devraldık. Gaziantep Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde, müvekkilimiz adına mirasın gerçek reddi talepli davayı hızlıca ikame ettik (açtık). Mahkemenin resmi tescil işlemini tamamlamasıyla birlikte müvekkilimiz B.T., babasının yüksek miktardaki borçlarından şahsen sorumlu olmaktan tamamen kurtulmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Reddi miras yapmak için yasal süre ne kadardır?
Mirasın gerçek reddi için kanuni süre, mirasçıların mirasçı olduklarını ve murisin ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 aydır. Bu süre hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re’sen (kendiliğinden) dikkate alınır ve uzatılamaz.
Mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı kime geçer?
Yasal mirasçılardan biri mirası reddettiğinde, onun miras payı, sanki miras bırakandan önce vefat etmiş gibi kendi altsoyuna (çocuklarına ve torunlarına) geçer. Eğer en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Mirasın reddi davası açtıktan sonra vazgeçmek mümkün müdür?
Mahkemeye sunulan ve tutanağa geçirilen mirasın reddi beyanı yasal olarak nihai bir irade açıklamasıdır. Bu nedenle, mahkemeye ret beyanı ulaştıktan sonra bu karardan tek taraflı olarak dönülmesi veya vazgeçilmesi yasal olarak mümkün değildir.
Babasının borçları yüzünden reddi miras yapan kişinin kendi çocukları da borçtan sorumlu olur mu?
Evet, siz mirası reddettiğinizde payınız yasal olarak kendi çocuklarınıza geçeceği için borç sorumluluğu da onlara intikal eder. Bu zincirleme sorumluluğun önüne geçmek adına, çocuklarınız adına da (çocuklar velayet altındaysa velisi aracılığıyla) süresi içinde reddi miras davası açılması gerekmektedir.
İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (Madde 605-618)
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Emsal Kararları
Bir yanıt yazın