Yargıtay Kararlarına Göre Uyuşturucu Madde Kullanım Sınırları

Kişisel Kullanım ile Ticaret Arasındaki Hukuki Çizgi

Türk Ceza Kanunu kapsamında uyuşturucu maddelere ilişkin suçlar, temel olarak iki farklı şekilde değerlendirilmektedir. Bunlar, ağır yaptırımlara tabi olan uyuşturucu madde ticareti suçu (TCK madde 188) ve nispeten daha hafif sonuçlar doğuran kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçudur (TCK madde 191). Bir kişinin üzerinde veya ikametinde ele geçirilen maddenin hangi suç kapsamına gireceğini belirleyen en temel kriterlerden biri, yakalanan maddenin miktarıdır. Adli makamlar, kişinin uyuşturucuyu satmak amacıyla mı yoksa yalnızca kendi kullanımı için mi bulundurduğunu değerlendirirken Yargıtay içtihatlarına ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) görüşlerine başvurur.

Ceza hukuku alanındaki 10 yıllık mesleki tecrübemiz, kolluk kuvvetleri tarafından yapılan ilk işlemlerin ve el konulan madde miktarının davanın seyrini tamamen değiştirebildiğini göstermektedir. Sadece birkaç gramlık farklar, sanığın denetimli serbestlik (belirli yükümlülüklere uyarak serbest kalma) alması ile uzun yıllar hapis cezasıyla yargılanması arasındaki o ince çizgiyi belirler. Bu nedenle, ele geçirilen uyuşturucunun niteliği, miktarı ve yakalanış biçimi titizlikle analiz edilmelidir.

Güncel İçtihatlara Göre Madde Bazında Kullanım Sınırları

Yargıtay ceza daireleri, her bireyin uyuşturucu maddeye olan toleransının ve tüketim alışkanlıklarının farklı olduğunu kabul etmekle birlikte, hukuki bir standart oluşturmak adına bazı üst sınırlar belirlemiştir. Bu sınırlar kesin kurallar olmamakla beraber, yargılamanın yönünü çizen güçlü emarelerdir. Güncel kararlar ışığında kabul edilen kişisel kullanım sınırları şu şekildedir:

Esrar Sınırı: Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2022/444 sayılı kararına göre, esrar için günlük kişisel kullanım miktarı yaklaşık 4,5 gram olarak değerlendirilmektedir. HSK değerlendirmelerinde ise, günde 3 kez esrar tüketen bir kişinin aylık kullanımının 135 gram, yıllık kullanımının ise 1.620 gram olacağı hesaplanmıştır. Ancak, bir yıllık uyuşturucunun hazırda tutulması hayatın olağan akışına aykırı bulunduğundan, 700-800 gram ve üzerindeki esrarın ticaret kastıyla bulundurulduğu kabul edilmektedir.
Metamfetamin Sınırı: Yargıtay 20. Ceza Dairesinin 2018/4842 Karar numaralı içtihadında, metamfetamin için kişisel kullanım sınırı 10 gram olarak belirlenmiştir.
Kenevir (Hint Keneviri) Sınırı: Kişisel kullanım amacıyla ekilen kenevir bitkisinde Yargıtay 10. Ceza Dairesi (2019/9062 K.), 20-25 kök sınırını kişisel kullanım ölçüsü olarak benimsemektedir.
Eroin ve Kokain Sınırı: Yargıtay kararlarında istikrar kazanmış günlük kullanım sınırı 60 miligram seviyesindedir. Tarihsel olarak Yargıtay, kişiden ele geçirilen 20 gram ve üzeri eroin veya kokainin ticaret amacıyla bulundurulduğunu benimsemiştir. Ancak HSK’nın güncel görüşlerine göre, bu maddelere ulaşma ve saklama zorlukları göz önüne alındığında, 3-4 gram ve üzerindeki maddelerde dahi ticaret kastının varlığı kabul edilebilmektedir.
Sentetik Hap (MDMA/Ecstasy) Sınırı: Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2022/12078 sayılı kararına göre, sentetik haplarda kişisel kullanım ölçüsü genellikle 3-4 adet hap ile sınırlıdır.

Ticaret Kastını Gösteren Yan Deliller

Bir uyuşturucu dosyasında sadece gramaj üzerinden savunma yapmak eksik bir hukuki yaklaşımdır. Yargıtay, belirlenen sınırların altında bir madde yakalansa dahi, ortamdaki yan delillere bakarak kişiye uyuşturucu madde ticareti suçundan ceza verebilmektedir. Miktarın az olması kişiyi doğrudan TCK 191’in koruma şemsiyesi altına almaz.

“Uyuşturucu maddenin kişisel kullanım sınırları içinde kalması tek başına kullanma kastını göstermez; maddenin ele geçiriliş biçimi, paketleme tarzı ve materyaller bütüncül olarak incelenmelidir.”

Özellikle aramalar sırasında hassas terazi bulunması, mahkemeler tarafından doğrudan satış hazırlığı olarak yorumlanmaktadır. Bunun yanında, maddenin “fişekleme” (satışa hazır hale getirilmiş küçük, eşit ağırlıklı paketler) yapılmış olması ticarete güçlü bir delildir. Şüphelinin üzerinde uyuşturucu madde ile birlikte yüksek miktarda nakit para bulunması veya iletişim tespit kayıtlarında şifreli konuşmaların tespit edilmesi de kullanım sınırları savunmasını çürütebilmektedir.

Uyuşturucu Madde Suçları Nedir? yazımızı okumak için

TIKLAYINIZ

Sınırı Aşan Miktarlarda Savunma Stratejisi

Ceza hukuku alanındaki 10 yıllık pratiğimde sıkça karşılaştığım durumlardan biri, gramaj sınırının çok az bir miktarla aşıldığı “gri bölge” dosyalarıdır. Geçtiğimiz yıllarda üstlendiğimiz bir olayda, müvekkilin aracında yapılan aramada 13 gram metamfetamin ele geçirilmişti. Yargıtay’ın belirlediği 10 gramlık sınır aşıldığı için savcılık makamı dosyayı uyuşturucu ticareti (TCK madde 188) kapsamında değerlendirerek iddianame düzenlemiştir.

Süreç boyunca sadece gramaja odaklanmak yerine, maddenin ele geçiriliş biçimine yoğunlaştık. Madde, aracın gizli bir bölmesinde değil, müvekkilin kişisel çantasında ve tek bir parça halinde bulunmuştu. Araçta herhangi bir paketleme malzemesi, kilitli poşet veya hassas terazi yoktu. Ayrıca müvekkilin alınan kan ve idrar örneklerinde (toksikoloji raporu) uyuşturucu etken maddesine rastlanmış, yani kendisinin aktif bir kullanıcı olduğu tıbben kanıtlanmıştı. Mahkemeye sunduğumuz detaylı savunmalar neticesinde, miktarın sınırı az farkla aşmasına rağmen yan delillerin ticareti desteklemediği ispatlanmış ve eylem, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu vasfında değerlendirilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Yakalanan uyuşturucu kullanım sınırının altındaysa kesinlikle hapse girmez miyim?

Hayır, kesin bir garanti yoktur. Miktar kişisel kullanım sınırında olsa bile, madde küçük paketler halinde eşit bölünmüşse veya yanınızda hassas terazi varsa mahkeme bunu ticaret olarak değerlendirebilir ve ağır ceza verebilir.

2. Kan veya idrar testimde uyuşturucu çıkmazsa ne olur?

Eğer üzerinizde kişisel kullanım miktarında uyuşturucu yakalanırsa, ancak yapılan testlerde vücudunuzda madde çıkmazsa, makamlar “Kullanmıyorsa neden üzerinde taşıyor?” sorusunu soracaktır. Bu durum, maddenin satmak veya başkasına vermek amacıyla bulundurulduğu şüphesini güçlendirir.

3. Başkasının uyuşturucusunu kısa süreliğine taşımak suç mudur?

Evet, TCK kapsamında uyuşturucu maddeyi nakletmek veya sevketmek de uyuşturucu ticareti suçunun bir parçasıdır. Maddenin size ait olmaması, sizi bu ağır suçlamadan kurtarmaz.

4. Evde kendi kullanımım için hint keneviri yetiştirmemin cezası nedir?

Yargıtay, 20-25 köke kadar kenevir ekimini genellikle kişisel kullanım saymaktadır. Ancak izinsiz kenevir ekmek 2313 Sayılı Kanun kapsamında ayrıca suç teşkil eder ve adli süreç başlatılır. Kök sayısı bu sınırı aşarsa ticaret kastı devreye girer.

Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler tamamen genel bilgilendirme amacı taşımakta olup, hukuki danışmanlık veya tavsiye niteliğinde değildir. Her hukuki uyuşmazlık kendi içinde özel detaylar barındırır ve mevzuat ile içtihatlar zamanla değişebilir. Olası hak kayıplarının önüne geçmek için sürecin başından itibaren alanında uzman bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız şiddetle tavsiye edilir.

İletişim ve Randevu:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05

Kaynaklar:

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (Madde 188 ve 191)
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2022/444 K. sayılı kararı
Yargıtay 10. ve 20. Ceza Dairelerinin ilgili içtihatları
Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) 16-19 Mayıs 2013 tarihli Hukuki Müzakere Toplantı Tutanağı