Noterden Veraset İlamı Nasıl Alınır ve Süreç Nasıl İşler?
Bir yakınınızın vefatından sonra geride bıraktığı mal varlıkları üzerinde hak sahibi olduğunuzu resmi olarak kanıtlamanız gerekir. Hukukumuzda bu durumu gösteren resmi belgeye mirasçılık belgesi (veraset ilamı) denmektedir. Eski yıllarda bu belge sadece mahkemelerden alınabilirken, yapılan hukuki düzenlemeler sayesinde artık noterler üzerinden de çok daha hızlı bir şekilde temin edilebilmektedir.
10 yıllık mesleki tecrübem doğrultusunda, mirasçıların yasal işlemlerini hızlandırmak adına öncelikle noter şartlarını kontrol etmelerini tavsiye ediyorum. Noterden bu belgeyi talep edebilmek için yasal mirasçı olmanız ve nüfus kayıtlarının bu durumu net bir şekilde doğrulaması şarttır. Eğer nüfus kayıtlarında bir kapalılık, belirsizlik veya yabancılık unsuru varsa noterler bu belgeyi veremez.
Noterden Mirasçılık Belgesi Almak İçin Gerekli Evraklar
Notere gitmeden önce belgelerinizi eksiksiz hazırlamanız, sürecin aynı gün içinde tamamlanmasını sağlar. Başvuru esnasında yanınızda bulunması gereken temel evraklar şunlardır:
- Başvuru yapacak kişinin T.C. kimlik kartı, nüfus cüzdanı veya pasaportu,
- Miras bırakana (muris) ait ölüm belgesi (genellikle sistemden görünse de yanınızda bulunması faydalıdır),
- Noterlikte doldurulacak olan hazır matbu başvuru formu.
Babanın Vefatı Öncesi Miras Mallarını Diğer Kardeşler Üzerine Devretmesi Durumunda Yapılabilecekler yazımızı okumak için
Bu belgelerle birlikte Türkiye genelindeki herhangi bir noterliğe müracaat edebilirsiniz. Noter, Nüfus Kayıt Sistemi (MERNİS) üzerinden inceleme yaparak yasal bir engel görmediği takdirde dakikalar içinde belgenizi imzalayıp size teslim edecektir.
Hangi Durumlarda Noterden Mirasçılık Belgesi Alınamaz?
Her ne kadar noter süreci çok pratik olsa da bazı istisnai durumlarda noterlerin bu belgeyi düzenleme yetkisi kanunen ortadan kalkar. Bu gibi durumlarda mutlaka Sulh Hukuk Mahkemesi’ne dava açılması gerekir.
Türk Medeni Kanunu ve Noterlik Kanunu uyarınca; nüfus kayıtlarının istisnai durumlar barındırması veya yargılamayı gerektirmesi halinde noterler mirasçılık belgesi veremez.
Noterin yetkisinin olmadığı ve davanın zorunlu olduğu temel durumlar şunlardır:
- Mirasçılar arasında yabancılık unsuru bulunması (örneğin mirasçılardan birinin yabancı ülke vatandaşı olması),
- Soybağının (nesep ilişkisinin) net olmaması veya nüfus kayıtlarında usulsüzlük bulunması,
- Aynı gün içinde birden fazla kişinin ölmesi ve ölüm saati sıralamasının tespit edilememesi,
- Vasiyetname bulunması veya miras sözleşmesi gibi durumlarda hak sahipliğinin yargılamayı gerektirmesi.
Eğer noter sistemde bir engel görerek talebinizi reddederse, vakit kaybetmeden Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak veraset ilamı davası açmanız gerekir. 10 yıllık tecrübemiz, mahkeme sürecinin dilekçeler aşaması ve nüfus kayıtlarının celbi nedeniyle daha uzun sürdüğünü göstermektedir.
Gaziantep’te yaşayan müvekkilimiz Ahmet Bey, babasının vefatının ardından bankadaki mevduatları çekebilmek için bir notere başvurmuştur. Ancak babasının nüfus kaydında geçmiş yıllarda yapılan bir isim düzeltme davası ve buna bağlı bir kapalılık kodu yer aldığı için noter sistemi onay vermemiş ve talep reddedilmiştir.
Bunun üzerine ofisimize başvuran Ahmet Bey adına Gaziantep Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde mirasçılık belgesi verilmesi istemli davamızı açtık. Mahkeme vasıtasıyla nüfus müdürlüğünden eski dayanak belgeleri ve mahkeme kararları celbedilerek soybağı netleştirilmiştir. Yaklaşık 2 ay süren titiz bir takibin ardından mahkemeden alınan veraset ilamı ile müvekkilimiz hak kaybına uğramadan intikal işlemlerini tamamlamıştır. Bu vaka, noterden alınamayan belgelerde mahkeme yolunun ne denli önemli olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Noterden mirasçılık belgesi almak için tüm mirasçıların birlikte gitmesi zorunlu mudur?
Hayır, zorunlu değildir. Yasal mirasçılardan yalnızca bir tanesinin kendi kimliğiyle notere başvurması, tüm mirasçıları gösteren mirasçılık belgesinin alınması için yeterlidir.
2. Noterden alınan veraset ilamı için bir zamanaşımı süresi var mıdır?
Hayır, mirasçılık belgesi almak için kanunda belirlenmiş bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Miras bırakanın ölümünden sonra istenilen herhangi bir zaman diliminde başvuru yapılabilir.
3. Noterin verdiği mirasçılık belgesine karşı itiraz edilebilir mi?
Evet, edilebilir. Noterin verdiği belge kesin bir hüküm teşkil etmez. Belgenin hatalı veya gerçeğe aykırı olduğunu iddia eden herkes, Asliye Hukuk Mahkemesi’nde mirasçılık belgesinin iptali davası açma hakkına sahiptir.
4. Noter ücreti ne kadardır ve belge aynı gün teslim edilir mi?
Noter harç ve masrafları her yıl Türkiye Noterler Birliği tarafından güncellenir. Nüfus kayıtlarında bir sorun yoksa işlem yaklaşık 15-20 dakika içinde tamamlanır ve belge aynı gün teslim edilir.
İletişim Bilgileri:
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu
- 1512 Sayılı Noterlik Kanunu
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Güncel İçtihatları
Bir yanıt yazın