Evlat Edinme İlişkisinde Biyolojik Ve Evlat Edinen Aileden Miras Payı Hakları
Evlat edinme kurumu, Türk Medeni Kanunu bünyesinde hem evlat edinen hem de evlat edinilen açısından çok yönlü hukuki sonuçlar doğuran özel bir aile hukuku müessesesidir. Süreç içerisinde kişilerin zihninde en çok soru işareti yaratan konu ise miras ilişkisidir. Evlat edinilen çocuğun evlat edinen kişiye mirasçı olup olamayacağı veya biyolojik ailesiyle olan miras bağının kesilip kesilmeyeceği hususu, uygulamada vatandaşlar tarafından sıklıkla karıştırılmaktadır. 10 yıllık mesleki tecrübemiz boyunca, evlatlık ilişkisinde miras haklarının yanlış bilinmesi sebebiyle mağduriyet yaşayan pek çok kişiyle karşılaştık.
Türk Medeni Kanunu’nun 500. maddesi uyarınca net bir kural koyulmuştur: Evlatlık ve onun altsoyu, evlat edinene öz çocuk gibi mirasçı olurlar. Yani evlat edinilen çocuk, evlat edinen kişinin kendi öz çocuğuyla birebir aynı miras haklarına sahip olur. Burada herhangi bir ayrım gözetilmez; miras payı ve yasal korumalar tamamen eşittir. Aynı zamanda evlatlık, evlat edinenin kanuni mirasçısı olarak saklı pay (kanunen dokunulamayan miras hakkı) korumasından da aynen yararlanır.
Trafik Sigortasında Beklenen Önemli Değişiklik Yapıldı: Yeni Dönem Başlıyor yazımızı okumak için
En çok merak edilen “Evlatlık, kendisini evlat edinen kişiye mirasçı olurken biyolojik ailesinden de miras alabilir mi?” sorusunun hukuki cevabı kesin bir şekilde evettir. Türk miras hukukunda evlat edinme işlemi, çocuğun kendi öz (biyolojik) ailesiyle olan soybağını ve mirasçılık sıfatını tamamen ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla evlat edinilen çocuk, hem kendisini evlat edinen aileden hem de öz anne ve babasından miras alma hakkına sahiptir. Kanunumuz bu konuda evlatlığa çift taraflı bir miras hakkı tanımıştır.
Ancak bu durumun çok önemli ve tek taraflı bir hukuki istisnası mevcuttur. Evlatlık hem evlat edinenin hem de biyolojik ailesinin mirasına varis olabilirken, evlat edinen kişi ve onun akrabaları evlatlığa mirasçı olamazlar. Biyolojik aile ise evlatlığa mirasçı olmaya devam eder. Yani evlat edinilen çocuğun vefat etmesi durumunda, onun mirası kendisini evlat edinene değil, kendi altsoyuna, eşine veya biyolojik ailesine kalır.
Türk Medeni Kanunu m. 500/2 gereğince; evlatlığın öz ailesindeki mirasçılığı devam eder. Ancak evlat edinen ile onun akrabaları, evlatlığa mirasçı olamazlar.
Evlatlık ilişkisi kurularak miras hakkının kazanılması ve bu hakların korunması sürecinde izlenmesi gereken temel aşamalar şu şekildedir:
- Adım 1: Mahkeme kararı ile evlat edinme ilişkisinin kesinleşmiş ve nüfus kütüğüne tescil edilmiş olması gereklidir.
- Adım 2: Mirasbırakanın vefatı sonrasında Sulh Hukuk Mahkemesi veya noterden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) talep edilmelidir.
- Adım 3: Mirasçılık belgesinde evlatlığın payı öz çocuklarla eşit şekilde yer almıyorsa veya biyolojik ailenin verasetinde evlatlık göz ardı edilmişse mirasçılık belgesinin iptali davası açılmalıdır.
- Adım 4: Evlat edinen veya biyolojik aile tarafından miras payı zedelenmişse veya vasiyetname ile saf dışı bırakılmışsa tenkis davası (saklı payı koruma davası) açılmalıdır.
İki Farklı Aileden Kalan Miras Haklarının Korunması
10 yıllık tecrübemiz ışığında takip ettiğimiz somut bir olayda; müvekkil K.T., küçük yaşta mahkeme kararıyla başka bir aile tarafından evlat edinilmiştir. Yıllar sonra hem kendisini evlat edinen manevi babası hem de hiç görüşmediği biyolojik babası kısa aralıklarla vefat etmiştir. Biyolojik babanın diğer evlatları, K.T.’nin başka bir aileye evlatlık verildiğini öne sürerek öz babalarının mirasından pay alamayacağını iddia etmiş ve müvekkili veraset ilamının dışında bırakmaya çalışmışlardır.
Ofisimizce yürütülen hukuki süreçte, TMK 500. madde hükümleri doğrultusunda dava açılmış ve evlat edinilme olgusunun öz aileyle olan kanuni mirasçılık bağını kesmediği vurgulanmıştır. Mahkeme, müvekkilimizin biyolojik babasının mirasından da yasal pay alma hakkı olduğuna karar vererek veraset ilamını düzeltmiştir. Ayrıca evlat edinen babanın vefatı üzerine açılan veraset sürecinde de müvekkilimiz tıpkı diğer öz kardeşler gibi eşit oranda miras payını almıştır. Böylece müvekkilimizin kanunen sahip olduğu çift taraflı mirasçılık hakkı eksiksiz şekilde korunmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlat edinilen çocuk biyolojik anne ve babasından miras alabilir mi?
Evet, Türk Medeni Kanunu uyarınca evlat edinilen çocuğun biyolojik (öz) ailesiyle olan mirasçılık bağı devam eder. Çocuk hem biyolojik ailesinden hem de kendisini evlat edinen kişiden miras alabilir.
Evlat edinen kişi evlatlığa miras bırakmak istemezse reddedebilir mi?
Evlat edinen kişi sağlığında vasiyetname veya miras sözleşmesi yapsa dahi evlatlığın saklı payını tamamen ortadan kaldıramaz. Evlatlık saklı paya sahiptir ve ihlal durumunda tenkis davası açarak hakkını alabilir.
Evlat edinen anne veya baba öldüğünde evlatlığa ne kadar miras düşer?
Evlatlık, evlat edinen kişinin öz çocuklarıyla tamamen eşit miras payına sahiptir. Kanunen altsoy sıfatı taşıdığı için öz çocuk hangi oranda miras alıyorsa evlatlık da aynı oranda miras alır.
Evlatlık vefat ederse mirası evlat edinene kalır mı?
Hayır, evlatlık vefat ettiğinde mirası kendisini evlat edinene veya onun akrabalarına kalmaz. Miras, evlatlığın kendi eşine, çocuklarına veya biyolojik ailesine devrolur.
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- Türk Medeni Kanunu (4721 Sayılı Kanun, m. 314, m. 500, m. 506)
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Güncel İçtihatları
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Miras Paylaşımı Kararları
Bir yanıt yazın