Miktar Sınırı Altındaki İstinaf Kararlarına Karşı Yargıtay Başvurusu ve Hukuki Şartları
Türkiye Cumhuriyeti hukuk sisteminde, vatandaşlarımızın hak arama hürriyetini doğrudan ilgilendiren çok önemli bir gelişme yaşanmıştır. 21 Mayıs 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi (AYM) kararı ile Bölge Adliye Mahkemelerinin (İstinaf) verdiği bazı kararlara karşı Yargıtay (Temyiz) yolu açılmıştır. Bu yazımızda, Gaziantep Barosu’na kayıtlı bir hukukçu olarak 10 yıllık mesleki tecrübemiz ışığında, bu yeni hukuki düzenlemenin vatandaşlarımız için ne anlama geldiğini en anlaşılır haliyle açıklayacağız. Hedefimiz, karmaşık hukuki süreçleri sadeleştirerek hak kaybı yaşamanızın önüne geçmektir.
İstinaf ve Temyiz Kavramları Nedir?
Hukuk sistemimizde dava süreçleri genellikle çok aşamalıdır. Yerel mahkemenin verdiği kararın, bir üst mahkeme olan Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) tarafından incelenmesi sürecine “İstinaf” adı verilir. İstinaf mahkemesinin verdiği kararın ise en üst derece mahkemesi olan Yargıtay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesine “Temyiz” denir. Vatandaşlarımız için bu süreçler genellikle yorucu ve stresli olabilir, ancak bu aşamalar adaletin tam tecelli etmesi için kritik bir öneme sahiptir.
Önceki yasal düzenlemelerde, davanın parasal değeri belirli bir sınırın altındaysa (2026 yılı için bu sınır 682.000 TL olarak belirlenmiştir), istinaf mahkemesinin verdiği karar kesin sayılıyordu ve bu kararı Yargıtay’a taşımak mümkün değildi. Ancak bu durum, bazı vakalarda vatandaşlarımızın adalete erişim hakkını zedeleyebiliyordu.
İstinaf ve Temyiz Harcında Kesin Sürenin Kaçırılması ve Hak Kayıpları yazımızı okumak için
21 Mayıs 2026 AYM Kararı Ne Getiriyor?
Anayasa Mahkemesi’nin verdiği ve 21 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni karar, hak arama özgürlüğü açısından devrim niteliğinde bir adım olmuştur. Bu kararın odak noktası, istinaf mahkemesinin “yeniden hüküm kurduğu” dosyalardır. Yeniden hüküm kurmak, istinaf mahkemesinin yerel mahkeme kararını yanlış bularak iptal etmesi ve dosyayı kapatmak yerine bizzat kendisinin yeni bir karar vermesi (örneğin reddedilen bir davayı kabul etmesi) anlamına gelir.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı gereğince; miktar ve değeri 682.000 TL‘yi geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında, Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) “Yeniden Hüküm” kurmuşsa, bu kararlara karşı artık temyiz (Yargıtay) yolu açıktır.
Bu yeni kural, 21 Mayıs 2026 (dahil) ve sonrasında verilen istinaf kararları için uygulanacaktır. Bu tarihten itibaren vatandaşlarımız, haklarında ilk defa istinaf aşamasında kurulan aleyhte hükümlere karşı en üst mahkemeye başvurma hakkını elde etmiştir.
Hangi Kararlara Karşı Temyiz Yolu Hala Kapalıdır?
AYM kararının getirdiği hak genişlemesi, istinaf mahkemesinin her kararı için geçerli değildir. Hukuki sürecin doğru yönetilmesi ve yersiz umutlara kapılmamak adına istisnaların çok iyi bilinmesi gerekir. Değeri 682.000 TL‘yi geçmeyen davalarda temyiz yolunun kapalı olduğu durumlar şunlardır:
- İstinaf Talebinin Reddi Kararları: Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkemenin verdiği kararı doğru bulur ve sizin istinaf başvurunuzu reddederse, bu karara karşı Yargıtay yolu kapalıdır.
- HMK 353/1-A Kapsamındaki Kaldırma Kararları: Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 353/1-A gereğince, davada çok temel bir usul hatası (örneğin görevsiz mahkemenin davaya bakması, taraf teşkilinin sağlanmaması) yapıldığı tespit edilirse, istinaf mahkemesi kararı “kaldırır” ve dosyayı yeniden görülmesi için ilk mahkemeye geri gönderir. Bu kaldırma kararlarına karşı da temyiz yolu kapalıdır.
10 Yıllık Mesleki Tecrübemizle Vaka Analizi
Konunun tam olarak anlaşılması için, 10 yıllık avukatlık tecrübemiz boyunca sıkça karşılaştığımız bir iş hukuku uyuşmazlığını, yeni AYM kararı ışığında inceleyelim.
Müvekkilimiz Ahmet Bey, işverene karşı 500.000 TL değerinde bir işçilik alacağı davası açmıştır. İlk derece mahkemesi (İş Mahkemesi) delil yetersizliğinden davayı reddetmiştir. Ahmet Bey dosyayı istinafa taşımış; Bölge Adliye Mahkemesi yerel mahkeme kararını hatalı bularak “kaldırmış” ve bizzat yeniden hüküm kurarak davanın kabulüne, 500.000 TL’nin Ahmet Bey’e ödenmesine karar vermiştir.
Eski sistemde, miktar 682.000 TL‘nin altında olduğu için işverenin bu yeni karara karşı Yargıtay’a başvurma hakkı yoktu; karar anında kesinleşiyordu. İşveren, hayatında ilk defa aleyhine kurulan bu hükmü bir üst mahkemeye denetletemiyordu. Ancak, bu karar 21 Mayıs 2026 tarihinden sonra verilmiş olsaydı, yeni AYM içtihadı uyarınca işveren için temyiz yolu açık olacaktı. Böylece adaletin tecellisinde çift kademeli denetim sağlanmış ve tarafların hak arama hürriyeti güvence altına alınmış olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. 21 Mayıs 2026 tarihinden önce verilen “yeniden hüküm” kararlarını temyiz edebilir miyim?
Hayır. Anayasa Mahkemesi kararları kural olarak geriye yürümez. Belirtilen temyiz hakkı, sadece 21 Mayıs 2026 ve sonrasında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararlar için geçerlidir.
2. Yerel mahkeme davamı reddetti, İstinaf da başvurumu reddetti. Yargıtay’a gidebilir miyim?
Eğer davanızın değeri veya miktarı 682.000 TL‘yi geçmiyorsa, “istinaf talebinin reddi” kararlarına karşı temyiz yolu kapalıdır. Bu durumda istinaf mahkemesinin kararı kesin hüküm ifade eder.
3. İstinaf mahkemesi, evrak eksikliği nedeniyle dosyayı yerel mahkemeye geri gönderdi (HMK 353/1-A). Bu durumu Yargıtay’a taşıyabilir miyim?
Hayır. Kanun gereği usulü eksiklikler nedeniyle verilen “kaldırma ve geri gönderme” kararlarına karşı miktar ne olursa olsun temyiz yolu kapalıdır. Dosyanız yerel mahkemede yeniden görülecektir.
4. İstinaf ve temyiz süreçlerinde avukat tutmak zorunlu mudur?
Türk Hukuku’nda (istisnai ceza davaları hariç) avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak istinaf ve temyiz süreçleri, sıkı şekil şartlarına ve hak düşürücü sürelere tabidir. Hatalı bir dilekçe veya kaçırılan bir süre, haklı olduğunuz davayı kaybetmenize yol açabilir. Bu nedenle uzman bir avukatla çalışmanız, haklarınızın korunması için kritik önem taşır.
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve doğrudan bir hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her hukuki uyuşmazlık kendi içinde özel şartlar barındırır. Olası hak kayıplarına uğramamak ve yasal süreleri kaçırmamak adına mutlaka uzman bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız şiddetle tavsiye edilir.
İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05
Web: globalavukat.com.tr
Kaynaklar:
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)
- 21 Mayıs 2026 Tarihli Resmi Gazete (Anayasa Mahkemesi İptal Kararı)
Bir yanıt yazın