Miras hukukunda en çok karşılaşılan sorunlardan biri, mirasçılar arasında paylaşılamayan taşınmazlar ve menkul değerlerdir. Ortaklığın giderilmesi davası (eski adıyla izale-i şuyu), paylı veya elbirliği mülkiyetine konu olan bir maldaki ortaklığın mahkeme yoluyla sona erdirilmesidir. Vatandaşlarımızın bize en sık yönelttiği soru ise şudur: “Miras kalan 5 tane evimiz var, sadece biri için dava açabilir miyiz?”
Ortaklığın Giderilmesi Tek Bir Mal İçin Açılabilir Mi?
Hukukumuzda kural olarak ortaklığın giderilmesi davası, miras kalan tüm mallar için açılmak zorunda değildir. Mirasçılar, aralarında anlaşamadıkları veya acilen nakde çevrilmesini istedikleri tek bir taşınmaz (tarla, ev, dükkan) veya tek bir taşınır (araç, hisse senedi) için bu davayı açabilirler.
Gaziantep gibi gayrimenkul değerinin yüksek olduğu illerde, genellikle mirasçılar babadan veya anneden kalan tüm malvarlığını davaya konu etmek yerine, sadece sorunlu olan veya paylaşımı mümkün gözükmeyen tek bir mülk üzerinden dava yoluna gitmektedir. 21 yıllık tecrübemiz göstermektedir ki, tek bir mal için açılan davalar süreci daha yönetilebilir kılmaktadır.
Dava Açarken Dikkat Edilmesi Gereken Temel Unsurlar
Ortaklığın giderilmesi davası açılırken şu hususlar göz önünde bulundurulmalıdır:
- Yetkili Mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. (Örn: Gaziantep Şehitkamil’deki bir ev için Gaziantep Sulh Hukuk Mahkemeleri yetkilidir.)
- Davalılar: Miras ortaklığındaki tüm paydaşların davada taraf olarak gösterilmesi zorunludur. Bir mirasçı bile eksik bırakılırsa dava usulden reddedilir.
- Paylaşım Biçimi: Mahkeme öncelikle malın aynen taksim (fiziksel olarak bölünme) edilip edilemeyeceğine bakar; mümkün değilse satış suretiyle paylaşım kararı verir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası: Paylaşamadığınız Malı Paylaşmanın Yolu yazımızı okumak için
Miras Kalan Tüm Malların Davaya Konu Edilmesi Zorunlu Mu?
Hayır, miras kalan terekenin (ölen kişiden kalan tüm malvarlığı ve borçlar) tamamı için dava açma zorunluluğu yoktur. Ancak, mirasçıların mülkiyet tipi burada önem arz eder.
Türk Medeni Kanunu uyarınca, mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti (mirasçıların mal üzerinde belirli bir payının olmadığı, tamamına birlikte sahip oldukları durum) söz konusudur. Bu durumda dahi, mirasçılardan biri sadece tek bir taşınmazdaki ortaklığın giderilmesini isteyebilir.
Ancak dikkat edilmesi gereken bir istisna vardır: Eğer mirasçılar arasında bir “Miras Taksim Sözleşmesi” (mirasın nasıl paylaşılacağına dair noter onaylı protokol) varsa, bu sözleşmeye aykırı şekilde münferit davalar açılması dürüstlük kuralına aykırı bulunabilir.
Vefat Eden Kişi Hiç Evlenmemişse Miras Paylaşımı yazımızı okumak için
Gaziantep Sulh Hukuk Mahkemelerinde Süreç Nasıl İşler?
Gaziantep Adliyesi’nde ortaklığın giderilmesi davaları yoğun bir tempoda ilerlemektedir. Süreç genellikle şu adımlardan oluşur:
- Dava Dilekçesinin Verilmesi: Mirasçılardan birinin talebiyle süreç başlar.
- Tebligat Aşaması: Diğer tüm paydaşlara dava dilekçesi tebliğ edilir.
- Keşif ve Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme heyeti taşınmazın başına gider, güncel piyasa değerini belirler.
- Satış Kararı: Eğer taraflar anlaşamazsa, taşınmaz icra satış birimi aracılığıyla açık artırma ile satılır ve para payları oranında mirasçılara dağıtılır.
Tek Taşınmaz Üzerinden Ortaklığın Giderilmesi
Olay: Müvekkil A, babasından kalan Gaziantep Nizip’teki 3 adet fıstık bahçesi ve Şahinbey’deki 1 adet daire için kardeşleriyle anlaşamamaktadır. Kardeşler fıstık bahçelerini işletmeye devam etmek istemekte ancak dairenin satılmasını talep etmektedir.
Hukuki Çözüm: Müvekkil A, fıstık bahçelerini davaya dahil etmeden, sadece Şahinbey’deki daire için ortaklığın giderilmesi davası açmıştır. Mahkeme, taşınmazın kat mülkiyeti durumu ve paydaş sayısını inceleyerek aynen taksimin mümkün olmadığına, dairenin satış yoluyla nakde çevrilerek kardeşler arasında paylaştırılmasına karar vermiştir. Böylece diğer miras malları (fıstık bahçeleri) dava konusu edilmeden sorun çözülmüştür.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Davayı açarsam masrafları kim öder?
Dava açılırken masrafları davacı karşılar ancak dava sonunda mahkeme masrafları ve avukatlık ücreti tüm paydaşlara payları oranında yükletilir.
2. Mahkemede satılan malı mirasçılardan biri alabilir mi?
Evet, mirasçılar da açık artırmaya katılabilir. Hatta tüm mirasçılar onay verirse, satışın sadece mirasçılar arasında yapılmasına (kapalı ihale) karar verilebilir.
3. Davadan vazgeçmek mümkün müdür?
Dava sürerken tüm mirasçılar satıştan vazgeçtiklerine dair beyanda bulunurlarsa veya davacı davasını geri çekerse (diğerlerinin onayıyla) dava sona erer.
4. Ortaklığın giderilmesi davası ne kadar sürer?
Tebligat yapılacak kişi sayısı ve bilirkişi süreçlerine bağlı olarak Gaziantep yerelinde bu davalar ortalama 12 ila 24 ay arasında sonuçlanmaktadır.
İletişim Bilgileri:
- Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
- Adres: Gaziantep
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar: 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Güncel İlamları.
Bir yanıt yazın