Tesla ÖTV Mağdurları

Online satış, fatura kesilmeyen araçlar ve bir gecede değişen vergi oranının faturası kime ait?

Elektrikli araç piyasasında yoğun talebin yaşandığı dönemde, Tesla Model Y için online siparişler alınırken ÖTV oranı %10 seviyesindeydi. Tüketiciler siparişlerini verdi, bedelin tamamını ödedi. Ancak araçların faturaları kesilmedi. Ardından bir gecede ÖTV oranı %25’e yükseltildi. Bu değişiklikten sonra şirket tarafından tüketicilere şu seçenek sunuldu:

“Ya fark ÖTV’yi ödersiniz ya da ödediğiniz bedeli iade ederiz.”

Bir kısım tüketici araçtan vazgeçmemek için farkı ödedi. Bir kısmı ise bedel iadesini kabul etti. Peki hukuken sorumluluk kime ait?

Hukuki Çerçeve: Satış Ne Zaman Kurulmuş Sayılır?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Borçlar Hukuku ilkeleri uyarınca:

• Taraflar arasında bedel üzerinde anlaşma sağlanmış,
• Satış sözleşmesi kurulmuş,
• Bedelin tamamı ödenmiş ise,

artık satıcı açısından teslim borcu doğmuş kabul edilir.

Vergi oranındaki artış, sözleşme kurulduktan sonra meydana gelmişse, bu durum kural olarak satıcının organizasyon ve ticari risk alanına girer.

Fatura kesilmemesi, satıcının kendi iç operasyon sürecine ilişkindir. Tüketicinin kusurundan kaynaklanan bir gecikme söz konusu değilse, vergi artışının yükü tüketiciye devredilemez.

“Ya Farkı Öde Ya İptal” Seçeneği Hukuken Ne Anlama Geliyor?

Bu yaklaşım şu soruyu gündeme getirir:

Satıcı, sözleşme kurulduktan sonra tek taraflı olarak bedeli artırabilir mi?

Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşmenin esaslı unsurlarından biri olan bedel, tek taraflı değiştirilemez. Tüketici lehine yorum ilkesi (6502 m.5) gereği, belirsizlik ve risk satıcı aleyhine değerlendirilir.

Özellikle:

• Sipariş onayı verilmiş,
• Bedel tahsil edilmiş,
• Araç teslim sürecine alınmış,

olmasına rağmen fatura düzenlenmemişse, bu durum satıcının organizasyon eksikliğidir. Vergi artışı riskinin tüketiciye yüklenmesi hukuken tartışmalıdır.

Ankara Batı 2. Tüketici Mahkemesi Kararı (2025/645 E.)

Paylaşılan mahkeme kararında:

• Davanın kabulüne,
• 260.998,20 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,

karar verildiği görülmektedir.

Bu karar, fark ÖTV bedelinin tüketiciden haksız tahsil edildiği iddiasını yerinde bulmuş ve iade yönünde hüküm kurmuştur. İstinaf yolu açık olmakla birlikte, ilk derece mahkemesinin yaklaşımı önemlidir.

Bu tür kararlar, benzer durumda olan tüketiciler açısından emsal niteliği taşıyabilecek içtihat eğilimini göstermektedir.

Temel Hukuki Argümanlar

Tesla ÖTV mağdurları açısından öne çıkan başlıca hukuki dayanaklar şunlardır:

1. Sözleşmenin Kurulmuş Olması
   Bedelin tamamı tahsil edilmişse satış tamamlanmıştır.
2. Vergi Riskinin Ticari Risk Olması
   Vergi artışı, satıcının öngörülebilir ticari riskidir.
3. Tek Taraflı Bedel Artışı Yasağı
   Satıcı sözleşme sonrası fiyat değişikliği dayatamaz.
4. Haksız Şart Niteliği
   “Farkı öde yoksa iptal” yaklaşımı tüketici aleyhine ağır ve tek taraflıdır.
5. Temerrüt ve Faiz Hakkı
   Haksız tahsil edilen fark için avans faizi talep edilebilir.

Şirketin Muhtemel Savunması

Şirketlerin genellikle ileri sürdüğü argümanlar şunlardır:

• Fatura kesilmeden vergisel yükümlülük doğmaz,
• Vergi oranı değiştiği için yeni oran uygulanmak zorundadır,
• Tüketiciye iptal seçeneği sunulmuştur.

Ancak bu savunmalar, sözleşmenin kurulduğu ve bedelin tahsil edildiği gerçeğini ortadan kaldırmaz. Tüketicinin sözleşmeden dönmeye zorlanması, dolaylı bir bedel artırımı olarak değerlendirilebilir.

Sonuç: Kim Risk Taşımalı?

Eğer:

• Satış tamamlanmış,
• Bedel tahsil edilmiş,
• Teslim süreci satıcının kontrolündeyken gecikme yaşanmışsa,

vergi artışının sonuçlarını tüketiciye yüklemek hukuk devleti ve sözleşme güvenliği ilkeleriyle bağdaşmaz.

“Tesla ÖTV mağdurları” olarak anılan tüketiciler bakımından, açılan davalarda mahkemelerin önemli bir kısmı fark bedelin iadesi yönünde değerlendirme yapmaktadır. Süreler ve deliller dikkatle incelenerek bireysel dava açılması mümkündür.

Bu Konuda Hak Arama Yolu

• Tüketici Mahkemesinde dava
• Haksız tahsil edilen farkın iadesi
• Temerrüt tarihinden itibaren avans faizi
• Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti

Her dosya kendi sözleşme tarihi, ödeme tarihi ve vergi değişim tarihi çerçevesinde ayrı değerlendirilmelidir.