Sıfır Kilometre Araçta Gizli Ayıp ve Bayi Sorumluluğu

Sıfır Araçta Çıkan Hasar Karşısında Tüketicinin Seçimlik Hakları ve Hukuki Korunma Yolları

Sıfır kilometre olarak satın alınan bir aracın boyalı, değişenli veya teknik kusurlu çıkması durumu hukukumuzda “ayıplı mal” olarak nitelendirilir. Tüketici, büyük bir heyecan ve maddi birikimle aldığı aracın kusurlu olduğunu öğrendiğinde ciddi bir mağduriyet yaşar. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bu durumda tüketiciyi “zayıf taraf” olarak kabul eder ve bayiye karşı oldukça güçlü haklar tanır. Satıcının (bayinin), aracın hasarlı olduğunu bilmediğini iddia etmesi onu sorumluluktan kurtarmaz; zira satıcı, teslim anında malın sözleşmeye uygun olmasından sorumludur.

Vaka Analizi: “Sıfır” Görünümlü Boyalı Araç

Olay: Müvekkil (B), yetkili bayiden sıfır kilometre bir araç satın almıştır. Aracı teslim aldıktan 3 ay sonra yaptırdığı ekspertiz kontrolünde, sağ iki kapının fabrikasyon hatalı şekilde yeniden boyandığı ve mikron değerlerinin standart dışı olduğu tespit edilmiştir. Bayi, “üretim hatası bizim suçumuz değil, üreticiye gidin” diyerek talebi reddetmiştir.

Hukuki Değerlendirme: 6502 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca, sözleşmeye aykırı olan mal ayıplıdır. Bayi, üretici ve ithalatçı; ayıplı maldan ve tüketicinin bu nedenle uğradığı zararlardan müteselsilen (ortaklaşa ve zincirleme) sorumludur. Bayinin “haberim yoktu” savunması, hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu durumda tüketiciye sunulan dört temel seçimlik hak (bedel iadesi, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım veya misliyle değişim) devreye girer.

Sonuç: Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre, sıfır kilometre araçta çıkan boya hatası “gizli ayıp” niteliğindedir. Müvekkil, aracın misli ile değişimini (sıfırı ile değiştirilmesini) veya satış bedelinin iadesini talep etme hakkına sahiptir. Bayi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• Aracı teslim alırken fark etmedim, hakkımı kaybettim mi? Hayır. Boya veya teknik kusurlar “gizli ayıp” kapsamındadır. Gözle ilk bakışta görülemeyecek bu kusurları sonradan fark etmeniz haklarınızı kullanmanıza engel değildir.
• Bayi “Sadece tamir ederiz” diyebilir mi? Hayır. Hangi hakkın kullanılacağı (iade, değişim, indirim veya tamir) tamamen tüketicinin takdirindedir. Bayi sizi tamire zorlayamaz.
• Dava açmak için ne kadar sürem var? Ayıplı malda zamanaşımı, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, malın teslimi tarihinden itibaren 2 yıldır. Ancak ayıp, ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresi işlemez.