Araç Mahrumiyet Bedelinde Servis Kusuru ve Sorumluluk Sınırları

Tamir Süresindeki Gecikmelerden Davalı Tarafın Sorumlu Tutulamayacağı Haller

Araç mahrumiyet bedeli, hasar gören bir aracın onarımı süresince sahibinin araçtan mahrum kalması nedeniyle doğan zararı ifade eder. Ancak bu zarar hesaplanırken, aracın fiilen serviste kaldığı her gün için tazminat ödenmesi söz konusu değildir. Hukuk sistemimizde “makul onarım süresi” ilkesi esastır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere; yedek parça beklenmesi, servisteki yoğunluk veya servisin işi yavaşlatması gibi sebeplerle uzayan süreler, kazaya sebebiyet veren davalı tarafa (veya sigortasına) yansıtılamaz.

Kısacası, davalı yalnızca standart şartlar altında o hasarın tamiri için gereken objektif süreden sorumludur; servisin kişisel veya operasyonel hatalarından kaynaklanan gecikmelerden sorumlu tutulamaz.

Vaka Analizi: Servis Yoğunluğu ve Parça Bekleme Süresi

Olay: Bir trafik kazası sonrası mağdurun aracı yetkili servise çekilmiştir. Aracın hasarı normal şartlarda 10 günde onarılabilecek düzeydeyken; servisteki yoğunluk ve yurt dışından beklenen yedek parçanın geç gelmesi nedeniyle araç toplamda 45 gün serviste kalmıştır. Araç sahibi, 45 günlük mahrumiyet bedeli talep ederek dava açmıştır.

Hukuki Değerlendirme:

• Bilirkişi İncelemesi: Mahkemece görevlendirilen bilirkişi, aracın üzerindeki hasarı inceleyerek bu onarımın teknik olarak kaç günde bitmesi gerektiğini (makul süre) tespit eder.
• Karar: Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi’nin kararı ışığında, mahkeme 45 günlük süreyi değil, sadece bilirkişinin belirlediği (örneğin 10 günlük) makul süreyi baz alır.
• Sonuç: Servis yoğunluğu veya parça temini gibi dışsal faktörler “mücbir sebep” veya “davalı kusuru” sayılmadığı için, aradaki 35 günlük fark için davalıdan tazminat alınamaz. Mağdurun bu aşırı gecikme için gerekirse servise karşı rücu hakkı saklıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken hangi süre baz alınır? Aracın serviste kaldığı toplam gün sayısı değil, hasarın niteliğine göre uzman bilirkişi tarafından belirlenen makul onarım süresi baz alınır.

2. Yedek parçanın geç gelmesi nedeniyle mağduriyetim artarsa ne olur? Yedek parça bekleme süresi kural olarak davalıya (kazayı yapan tarafa) yüklenemez. Davalı, kazanın doğrudan sonucu olan makul tamir süresinden sorumludur; piyasa koşulları veya servis aksaklıkları bu sorumluluğu genişletmez.

3. Hafta sonları ve resmi tatiller makul süreye dahil midir? Evet, onarım süresi hesaplanırken iş günleri esas alınsa da, aracın kullanılamadığı her gün (tatiller dahil) mahrumiyet bedeli kapsamına girebilir; ancak toplam süre yine makul sınırlar içinde kalmalıdır.

4. Servisin kusuru nedeniyle aracım geç teslim edilirse ne yapabilirim? Eğer gecikme tamamen servisin ihmalinden veya sözleşmeye aykırılığından kaynaklanıyorsa, makul süreyi aşan kısım için tazminat talebinizi doğrudan ilgili servise yöneltmeniz gerekebilir.