Miras Kalan Evde Oturan Mirasçı Tahliye Edilebilir mi?

Hisseli Taşınmazlarda Kullanım, Tahliye ve Müdahalenin Men’i Davası Süreçleri

Mirasa konu olan taşınmazların paylaşı mı aşamasında mirasçılar arasında sıkça anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Bu uyuşmazlıkların başında, terekeye (miras bırakanın mal varlığına) dahil olan konutta diğer mirasçıların rızası olmaksızın tek başına oturan bir mirasçının durumu gelmektedir. 10 yıllık mesleki tecrübemiz ve bugüne kadar takip ettiğimiz miras hukuku uyuşmazlıklarında, müvekkillerimizin en sık yönelttiği sorulardan biri “Miras kalan evde oturan mirasçı tahliye edilebilir mi?” olmaktadır. Hukuki tabirle elbirliği mülkiyeti (iştirak halindeki mülkiyet) veya paylı mülkiyet hükümlerine tabi olan bu durumlarda, mirasçıların hakları Türk Medeni Kanunu çerçevesinde güvence altına alınmıştır.

Miras Kalan Konutta Oturan Mirasçının Hukuki Durumu

Miras bırakanın ölümünden sonra tereke malları üzerinde tüm mirasçılar elbirliği ile hak sahibi olur. Bu aşamada hiçbir mirasçı belirli bir oda veya kat üzerinde tek başına mülkiyet hakkına sahip değildir; tüm mallar üzerinde elbirliğiyle mülkiyet söz konusudur. Mirasçılardan birinin diğerlerinin rızası olmadan miras kalan evde oturması, hukuken diğer mirasçıların kullanım hakkını kısıtlar.

Normal şartlarda, paydaşlardan her biri taşınmazdan bizzat yararlanma hakkına sahiptir. Ancak diğer mirasçıların haklarının engellenmesi durumunda hukuki yollara başvurmak kaçınılmaz hale gelir. Miras kalan konutta oturan mirasçıyı doğrudan sıradan bir kiracı gibi icra yoluyla tahliye etmek kural olarak mümkün değildir. Çünkü bu kişi kiracı değil, maliktir. Ancak belirli şartların oluşması durumunda hukuki mekanizmalar işletilebilir.

Müdahalenin Men’i (El Atmanın Önlenmesi) ve Ecrimisil Hakları

Diğer mirasçıların rızası olmadan evde oturan ve paydaşların taşınmazı kullanmasını engelleyen kişiye karşı müdahalenin men’i davası açılabilir. Bu dava ile haksız işgalin sonlandırılması amaçlanır. Ancak bu davanın açılabilmesi için genellikle intifadan men (yararlanmaktan men) koşulunun gerçekleşmiş olması aranır. Yani diğer mirasçıların konuttan yararlanma iradelerini önceden haksız işgalci mirasçıya bildirmiş olmaları gereklidir.

İntifadan men koşulu gerçekleşmeden, geçmişe dönük ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edilemez. Bu nedenle taşınmazı kullanan diğer mirasçıya ihtarname gönderilmesi kritik bir hukuki adımdır.

Ecrimisil, taşınmazı rızası dışında kullanan mirasçıdan talep edilen bir tazminat türüdür. İhtar tarihinden itibaren işgal tazminatı hesaplanır. Mahkemeler, taşınmazın rayiç kira bedeli üzerinden hesaplama yaparak tazminata hükmeder.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası ile Çözüm

Miras kalan evin boşaltılması veya paylaşılamaması durumunda en kesin ve etkili hukuki yol ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davasıdır. Bu dava, herhangi bir mirasçının sulh hukuk mahkemesine başvurması ile açılabilir. Dava sonucunda:

• Taşınmaz aynen taksim (bölüştürme) suretiyle paylaştırılabilir.
• Aynen bölünmesi mümkün olmayan konutlar için açık arttırma usulüyle satışı gerçekleştirilir.
• Elde edilen satış bedeli, mirasçılık payları oranında (tapudaki hisseleri lehine) paylaştırılır.

Satış gerçekleştikten sonra evde oturan mirasçının da hukuki olarak evde kalma hakkı sona erer ve yeni malik veya icra marifetiyle tahliye süreci tamamlanır.

Evlat Edinmede Sosyal İnceleme Nedir? Ev, Gelir ve Aile Şartları Nasıl Değerlendirilir? yazımızı okumak için

Miras Kalan Evde Haksız İşgal ve Tahliye Süreci

Müvekkilimiz, vefat eden babasından kalan Gaziantep’teki dairede diğer kardeşinin rızası olmaksızın oturduğunu ve kendisinin eve girişinin engellendiğini belirterek büromuza başvurmuştur. Yapılan incelemede intifadan men koşulunun yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Öncelikli olarak noter aracılığıyla intifadan men ihtarnamesi gönderilmiştir. Süre sonunda taşınmazı boşaltmayan mirasçı aleyhine ecrimisil talepli müdahalenin men’i davası açılmış, eş zamanlı olarak ortaklığın giderilmesi davası ikame edilmiştir. Dava süreci sonunda taşınmazın ortak satışına karar verilmiş, müvekkilimiz hak kaybı yaşamadan miras payına kavuşmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

Gaziantep Barosu Sicil No: 2423 | İletişim: 0532 715 47 05

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

• Türk Medeni Kanunu (Kanun No: 4721)
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ve 7. Hukuk Dairesi Esas Kararları