Ev Tadilatında Gecikme Nedeniyle Doğan Tazminat Hakları

Müteahhidin Temerrüdü ve İş Sahibinin Zararlarının Hukuki Niteliği

Hukuk sistemimizde ev tadilat sözleşmeleri, esas itibarıyla bir “eser sözleşmesi” (Türk Borçlar Kanunu m. 470 vd.) niteliğindedir. Bu sözleşmede müteahhit (yüklenici), tadilatı kararlaştırılan sürede ve fen kurallarına uygun şekilde bitirmeyi; ev sahibi ise bedel ödemeyi borçlanır. Müteahhidin işi süresinde teslim etmemesi durumu, hukuk dilinde “borçlu temerrüdü” olarak adlandırılır.

Eğer müteahhit, sözleşmede belirlenen tarihte tadilatı bitirip anahtar teslimi yapmadıysa, ev sahibinin seçimlik hakları doğar. Vatandaşın anlayacağı en yalın haliyle; “Ustam işi bitirmedi, mağdur oldum” dediğiniz noktada, kanun size şu imkanları sunar:

• Aynen İfa ve Gecikme Tazminatı: İşi bitirmesini bekleyebilir ve geciktiği her gün/ay için kira kaybı gibi zararlarınızı talep edebilirsiniz.
• Müsbet Zararın Tazmini: Sözleşmeden dönmeyip, işin başkasına yaptırılması nedeniyle doğan fiyat farkını ve diğer zararları isteyebilirsiniz.
• Sözleşmeden Dönme: Belirli şartlar altında sözleşmeyi tamamen feshedip, ödediğiniz ücretin iadesini ve menfi zararlarınızı talep edebilirsiniz.

Özellikle sözleşmede bir “cezai şart” maddesi varsa, herhangi bir zarar ispat etmenize gerek kalmadan bu tutarı yükleniciden tahsil etme hakkınız mevcuttur.

Vaka Analizi: Geciken Mutfak ve Banyo Tadilatı

Olay: Sayın (A), evi için bir müteahhit ile 01.06.2025 tarihinde, 2 ay sürecek bir tadilat sözleşmesi imzalamıştır. Ancak 01.08.2025 gelmesine rağmen mutfak dolapları takılmamış ve parkeler döşenmemiştir. Sayın (A), bu süreçte evinde oturamamış ve 3 ay boyunca dışarıda konaklamak zorunda kalmıştır.

Hukuki Çözüm: Müteahhide noter kanalıyla bir ihtarname çekilerek uygun bir ek süre verilmelidir. Bu süre sonunda da teslim gerçekleşmezse, Sayın (A) şu taleplerde bulunabilir:

1. Kira Kaybı: Evin tadilat bitmiş haldeki emsal kira bedeli üzerinden gecikilen aylar için tazminat.
2. İkamet Gideri: Evine giremediği için yapmak zorunda kaldığı otel veya geçici konut kira ödemeleri.
3. Nama İfa: Mahkemeden izin alarak işi bir başkasına yaptırıp, masraflarını ilk müteahhitten tahsil etme.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Sözleşme yapmadık, yine de dava açabilir miyim? Sözleşmenin yazılı olması ispat kolaylığı sağlar ancak zorunlu değildir. WhatsApp yazışmaları, banka dekontları (açıklama kısmına tadilat bedeli yazıldıysa) ve tanık beyanları ile de ilişkinizi ispatlayıp tazminat isteyebilirsiniz.

2. Müteahhit “malzeme fiyatları arttı o yüzden bitiremedim” diyebilir mi? Hayır. Basiretli bir tacir gibi davranması gereken müteahhit, ekonomik dalgalanmaları öngörmek zorundadır. Beklenmedik aşırı bir durum olmadıkça, fiyat artışı teslimatı geciktirmek için geçerli bir mazeret değildir.

3. Gecikme tazminatı için mutlaka ihtarname çekmek şart mı? Sözleşmede kesin bir tarih (Örn: 15 Eylül 2025) belirlenmişse, tarih geldiği an müteahhit kendiliğinden temerrüde düşer. Ancak yine de hak kaybı yaşamamak ve süreci başlatmak adına noterden ihtarname çekilmesi şiddetle tavsiye edilir.