Ceza Hukuku, İnfaz Hukuku ve Usul Hukukuna Etkileri
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ve kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak adlandırılan kanun değişikliği, ceza hukuku, ceza muhakemesi hukuku ve infaz hukuku alanlarında önemli yenilikler getirmiştir. Yapılan düzenlemeler ile hem suçla mücadelede caydırıcılığın artırılması hem de yargılama süreçlerinde etkinliğin sağlanması amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması ilkesi de göz önünde bulundurulmuştur.
Bu makalede, 11. Yargı Paketi kapsamında getirilen başlıca düzenlemeler, avukatlık mesleğinin gerektirdiği hukuki dil korunarak ancak vatandaşların da anlayabileceği bir anlatımla ele alınacaktır.
Ceza Hukukuna İlişkin Düzenlemeler
- Yargı Paketi ile birlikte suç örgütlerine yönelik cezaların artırıldığı görülmektedir. Özellikle suç örgütleri tarafından çocukların suçta araç olarak kullanılması hâlinde, örgüt yöneticileri bakımından verilecek cezanın yarı oranında artırılması öngörülmüştür. Bu düzenleme, çocukların korunması ilkesinin ceza hukuku bakımından daha etkin şekilde uygulanmasını hedeflemektedir.
Örgüt kurma ve yönetme suçu ile örgüt üyeliği suçunun alt ve üst sınırları yeniden düzenlenmiş, örgütlü suçlarla mücadelede daha caydırıcı bir ceza politikası benimsenmiştir. Bu kapsamda, örgütün silahlı olması hâlinde cezanın ayrıca artırılacağı da hüküm altına alınmıştır.
Silahla İşlenen Suçlara İlişkin Değişiklikler
Meskun mahalde silahla ateş etme suçu bakımından cezalar artırılmıştır. Ses ve gaz fişeği atabilen, kurusıkı olarak bilinen silahlar da bu suçun kapsamına dâhil edilmiştir. Toplum içinde ve alenen silah kullanılması hâlinde, failler hakkında daha ağır yaptırımlar uygulanacaktır. Amaç, kamu düzeninin ve toplum güvenliğinin korunmasıdır.
Trafik Güvenliğine Yönelik Düzenlemeler
Yeni düzenleme ile trafikte yol kesme fiili, müstakil bir suç olarak tanımlanmıştır. Hukuka aykırı bir davranışla bir aracı durduran veya hareket etmesini engelleyen kişi hakkında hapis cezası öngörülmüştür. Ayrıca, trafikte tehdit, zor kullanma ve tehlikeli hareketler de daha ağır cezalara bağlanmıştır. Bu düzenlemeler, trafikte yaşanan şiddet olaylarının önüne geçilmesini amaçlamaktadır.
Dolandırıcılık ve Bilişim Suçları
Nitelikli dolandırıcılık suçlarına ilişkin önemli bir değişiklik yapılmıştır. Bu suçlara ilişkin davaların, asliye ceza mahkemeleri yerine ağır ceza mahkemelerinde görülmesi kabul edilmiştir. Böylece, suçun ağırlığına uygun bir yargılama yapılması hedeflenmiştir.
Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen suçlar bakımından banka hesapları ve GSM hatlarına ilişkin denetimler artırılmıştır. Banka hesabı açılabilmesi için biyometrik doğrulama veya çipli kimlik zorunlu hâle getirilmiştir. Suçta kullanıldığı tespit edilen GSM hatlarının bağlantısının kesilmesi ve banka hesaplarının askıya alınması da mümkün hâle gelmiştir.
GSM Hatları ve Kimlik Doğrulama
GSM hatlarının yalnızca elektronik kimlik doğrulaması ile açılabilmesi kabul edilmiştir. Bir kişi adına açılabilecek hat sayısına sınırlama getirilmiş, yabancı uyruklu kişiler için biyometrik doğrulama şartı aranmıştır. Bu düzenlemeler, özellikle dolandırıcılık suçlarının önlenmesine yöneliktir.
İnfaz Hukukuna İlişkin Düzenlemeler
31 Temmuz 2023 tarihinden önce işlenen bazı suçlar bakımından erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlikten daha erken yararlanma imkânı tanınmıştır. Ancak kasten öldürme, kadına karşı şiddet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar bu düzenlemenin kapsamı dışında bırakılmıştır.
Usul Hukuku ve Diğer Düzenlemeler
Ön ödeme kapsamındaki suçlar genişletilmiştir. Hakaret ve tehdit gibi bazı suçlar da belirli şartlar altında ön ödeme kapsamına alınmıştır. İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikle, istinaf ve temyiz sınırının belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki miktarın esas alınacağı kabul edilmiştir.
Tapu hukukuna ilişkin olarak ise tapu senedinde belirtilen bedelin, taşınmazın gerçek bedeli olduğu yönünde hukuki bir karine getirilmiştir. Bu düzenleme, özellikle taşınmaz uyuşmazlıklarında önem arz etmektedir.
VAKIA ÖRNEĞİ
Ahmet isimli şahıs, adına kayıtlı GSM hattını başka bir kişinin kullanımına bırakmıştır. Söz konusu hat üzerinden çok sayıda vatandaşa sahte banka mesajları gönderilmiş ve mağdurlar dolandırılmıştır. Yapılan soruşturma sonucunda hattın suçta kullanıldığı tespit edilmiş, hattın sahibinin bu duruma rıza gösterdiği belirlenmiştir. Yeni düzenlemeler kapsamında GSM hattı kapatılmış, banka hesapları incelemeye alınmış ve dosya nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında ağır ceza mahkemesine gönderilmiştir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
- Yargı Paketi neyi amaçlamaktadır.
Suçla daha etkin mücadele edilmesini ve yargı süreçlerinin hızlandırılmasını amaçlamaktadır.
Erken tahliye herkesi kapsar mı.
Hayır. Bazı ağır suçlar ve özel suçlar kapsam dışındadır.
Trafikte yol kesmenin cezası nedir.
Hapis cezası öngörülmüştür.
GSM hattını başkasına vermek suç mudur.
Suçta kullanılması hâlinde sorumluluk doğabilir.
Dolandırıcılık davaları hangi mahkemede görülür.
Nitelikli dolandırıcılık davaları ağır ceza mahkemelerinde görülür.
Banka hesabı açmak zorlaştı mı.
Kimlik ve biyometrik doğrulama şartları getirilmiştir.
Hakaret suçu ön ödeme kapsamında mı.
Belirli şartlar altında ön ödeme mümkündür.
Tapu bedeli neden önemlidir.
Hukuki uyuşmazlıklarda esas alınacaktır.
Denetimli serbestlik süresi değişti mi.
Bazı suçlar bakımından erken yararlanma imkânı tanınmıştır.
Avukata danışmak gerekli midir.
Zorunlu olmamakla birlikte hak kaybı yaşanmaması için önemlidir.
Bir yanıt yazın